A estas autoridades Lutero, Calvino y sus secuaces oponen el ejemplo de San Pedro, quien en una reunión de hermanos compuesta de ciento veinte personas dijo: "Es necesario que de entre los discípulos que nos acostumbran acompañar siempre, elijamos a uno que sea capaz de llenar el ministerio y de suceder al apostolado de que Judas se ha hecho indigno".
Mas la objeción no concluye, porque San Pedro no dejó a la multitud la libertad de elegir a aquel que juzgara a propósito, sino que designó a uno de los que estaban reunidos con él.
San Crisóstomo desvanece toda la dificultad diciendo: "¡Qué! ¿No podía Pedro elegirlo por sí mismo? Sí lo podía; pero se abstuvo para que no pareciese que el favor había influido en su elección". Esta verdad adquiere una nueva fuerza de las otras acciones de Pedro que se leen en la carta de Inocencio I a Decencio, obispo de Eugubio.
Cuando los arrianos, abusando del favor del emperador Constancio, emplearon la violencia para arrojar de sus sillas a los prelados católicos y colocar en ellas a sus secuaces (como lo deplora San Atanasio), por la calamidad de los tiempos fue necesario admitir al pueblo en la elección de los obispos para excitarlo a mantener en su silla al pastor que se hubiera colocado sobre ella en su presencia.
Mas no por esto perdió el clero el derecho especial que siempre le había pertenecido en la elección de los obispos, y jamás llegó el caso, como se quiere dar a entender al público, que solo el pueblo tuviese el derecho de elección.
Jamás los pontífices romanos han abandonado, respecto de esto (la elección de Obispos), el ejercicio de su autoridad; pues San Gregorio el Grande envió al subdiácono Juan a Génova, en donde se hallaba reunido un gran número de milaneses para sondear su intención acerca de Constancio. El objetivo era que, si le eran favorables, los obispos le elevasen sobre la silla de Milán con la aprobación del Soberano Pontífice.
En una carta dirigida a diferentes obispos de la Dalmacia, el mismo San Gregorio, en virtud de la autoridad de San Pedro, príncipe de los apóstoles, les prohíbe imponer las manos a ninguno en la ciudad de Salona sin su permiso y consentimiento. Tampoco les permite ordenar a ningún otro obispo que aquel que él les designaría; si rehúsan obedecerle, les amenaza con privarles de la participación del Cuerpo y Sangre del Señor.
Él mismo recomienda a Pedro, obispo de Otranto, que recorra las ciudades de Brindo, de Lupia y de Galípoli, cuyos obispos habían muerto, y que procure nombrar para estos puestos a sacerdotes dignos de tan grande ministerio. Estos habrían de presentarse al Pontífice para recibir la consagración.
Después, con una carta dirigida a los milaneses, aprueba la elección que han hecho de Deodato en lugar del difunto obispo Constancio, y decretó que, si por otra parte no se oponen los santos cánones, se le consagre solemnemente en virtud de su autoridad.
San Nicolás I no cesa de increpar al rey Lotario, porque en su reino solo elevaba al episcopado a los hombres que le eran gratos. Por lo mismo le manda, en virtud de autoridad apostólica y amenazándole con el juicio de Dios, que no permita que sea elegido ningún obispo para la ciudad de Tréveris y la de Colonia sin antes haber consultado a la Santa Sede.
Inocencio III anuló la elección del obispo de Penna por haberse atrevido a ocupar la silla episcopal antes de ser llamado y confirmado en ella por el Romano Pontífice. Igualmente separó a Conrado del obispado de Hildesheim y de Wurzburgo, porque había tomado posesión del uno y del otro sin su aprobación.
Finalmente, San Bernardo pidió humildemente a Honorio II que se dignara confirmar a Alberico, de Chalons-sur-Marne, elevado al episcopado por su sufragio. Esto prueba que el santo abad estaba persuadido de que la elección de los obispos no tenía ningún valor si no estaba aprobada por la Santa Sede.
Adversus hactenus allata insurgunt Lutherus et Calvinus, eorumque asseclae, opponentes exemplum S. Petri, qui stans in medio fratrum dixit: (erat autem turba hominum simul fere centum viginti). "Oportet ex his viris, qui nobis sunt congregati in omni tempore, ut alius eligatur in locum ministerii et apostolatus, de quo praevaricatus est Judas."
Sed perperam insurgunt; nam primo Petrus non reliquit turbae libertatem eligendi quemcumque voluisset; sed praescripsit, et designavit unum ex his viris qui secum erant congregati.
Omnem porro dissipat exceptionem Chrysostomus inquiens: "Quid ergo? an Petrum ipsum eligere non licebat? Licebat utique; sed ne videretur ad gratiam facere abstinet." Quod magis roboratur ex aliis Petri subinde gestis, legendis in epist. S. Innocentii I ad decentium Episcopum Eugubinum.
Postquam vero per vim Arianorum, quibus imperator favebat Constantius, exturbari à suis sedibus coeperunt catholici praesules, in easque sedes immitti illorum asseclae, (ut S. Athanasius deplorat), ipsa temporum coegit necessitas, ut in Episcoporum electionibus populus adesset, unde incenderetur ad tuendum in sua sede Episcopum, quem coram se electum esse novisset.
At non propterea clerus excidit electionis jure, quam constat ad ipsum peculiari semper jure pertinuisse: neque unquam est agnitum, veluti modo contenderetur obtrudi, ad solum populum fuisse electionum jura delata. Neque ideo Romani Pontifices unquam suam auctoritatem otiosam quiescere pertulerunt; nam divus Gregorius magnus delegavit Joannem subdiaconum, qui Genuam proficisceretur, ubi plures erant Mediolanenses, ut eorum perscrutaretur voluntates supra Constantio, quae si in ipsius favorem perdurarent, eum in Episcopum Mediolani tunc a propriis Episcopis, cum pontificiae auctoritatis assensu, faceret consecrari.
Rursus in epistola ad diversos Episcopos Dalmatiae praecepit, ex B. Petri Principis Apostolorum auctoritate, ut nulli penitus extra consensum, permissionemque suam in Salonitana civitate manus imponere praesumerent, nec quempiam in civitate ipsa aliter quam ipse diceret, Episcopum ordinare; et si praeceptionem suam transgrederentur, dominici corporis, et sanguinis participatione privarentur, et quem ordinavissent, non haberetur Episcopus.
Item epistola ad Petrum Episcopum Hydruntinum eidem mandavit, ut defunctis Episcopis Brundusii, Lupiae et Gallipolis, ad illas se conferret, et visitationem perageret, curaretque, ut iis praeficerentur Sacerdotes tanto ministerio digni, qui ad Pontificem venirent, ut munus consecrationis reciperent.
Postmodum epistola ad Mediolanenses approbat, quod in locum defuncti Episcopi Constantii eligerent Deusdedit, cui si nihil esset quod per sacros canones posset obviare, decrevit, quod ex sua auctoritate solemniter ordinaretur.
S. Nicolaus I non destitit increpare Lotharium regem, quod ad episcopatum viros sibi solum gratos in regno suo efferri studeret, adeoque apostolica auctoritate injunxit, sub divini judicii obtestatione, ut in Trevirensi urbe, et in colonia Agrippinae nullum eligi pateretur, antequam relatum super hoc pontificio apostolatui esset.
Insuper Innocentius III Pennensem antistitem recenter reprobavit, eo quod se ultro episcopali solio immiserit, antequam à Romano Pontifice ad illud vocaretur, vel in illo firmaretur. Similiter quoque dejecit Conradum Episcopum à sede tum Hildesiensi, tum Wirtzburgensi, eo quod utramque inconsulto Romano Pontifice arroganter assumpserat.
Petiit humiliter S. Bernardus ab Honorio II. ut Albericum Catalaunensem suo suffragio electum confirmare dignaretur, quod plane ostendit sanctum abbatem agnovisse nullius momenti Episcoporum electiones esse, nisi apostolica intercederet approbatio.